Khi bắt đầu giai đoạn ăn dặm từ 6 tháng tuổi, nhiều bé thường gặp tình trạng táo bón, đi phân cứng hoặc vài ngày không đi. Đây là phản ứng hoàn toàn bình thường của hệ tiêu hoá khi làm quen với thức ăn mới. Vậy làm sao để giúp con “giải quyết nỗi buồn” nhẹ nhàng hơn. Hãy tham khảo thực đơn và một số mẹo Linh Hoa gợi ý dưới đây nhé!
Dấu hiệu nhận biết bé bị táo bón
Ba mẹ thường nhầm lẫn giữa việc con chậm đi tiêu và táo bón. Do đó, cần phân biệt rõ ràng giữa táo bón thực sự và hiện tượng “giãn ruột sinh lý” để tránh lo lắng thái quá hoặc xử lý sai cách:
- Giãn ruột sinh lý: Đây là hiện tượng hoàn toàn bình thường, bé có thể 3-5 ngày, thậm chí cả tuần không đi tiêu nhưng vẫn ăn ngủ tốt, không quấy khóc. Khi đi, phân vẫn mềm, vàng và sệt, mẹ không cần can thiệp
- Táo bón: Đây là hiện tượng cần xử lý, phân khô cứng, vón cục nhỏ, màu đen hoặc nâu sẫm. Có thể lẫn máu tươi do nứt kẽ hậu môn khi rặn. Bé có biểu hiện đỏ mặt, cong người, khóc thét vì đau, bụng chướng và cứng khi sờ vào
Lý do trẻ 6 tháng tuổi dễ bị táo bón
Ở giai đoạn này, nguyên nhân chủ yếu do sự thay đổi đột ngột trong chế độ dinh dưỡng khi bé bắt đầu ăn dặm. Dưới đây là một số lý do:
Hệ tiêu hoá bị “sốc” thức ăn mới
Trong 6 tháng đầu đời, hệ tiêu hoá của bé chỉ quen với sữa lỏng, dễ hấp thụ. Do đó, khi bắt đầu ăn dặm, bộ máy tiêu hoá phải làm việc vất vả hơn để xử lý tinh bột và các chất xơ thô. Điều này khiến nhu động ruột hoạt động chậm lại, dẫn đến tình trạng phân di chuyển khó khăn
Thiếu nước và chất xơ
Khi thức ăn đặc hơn, nhu cầu nước của cơ thể tăng lên để làm mềm thức ăn. Tuy nhiên, nhiều mẹ thường quên bổ sung nước lọc cho bé sau bữa ăn. Ngoài ra, tâm lý muốn con tăng cân nhanh khiến mẹ cho ăn quá nhiều đạm (thịt/ cá) ngay từ đầu mà thiếu đi lượng chất xơ (rau, củ) cần thiết
Pha sữa công thức sai tỷ lệ
Nếu bé dùng sữa công thức, việc pha sữa quá đặc (ít nước hơn hướng dẫn của nhà sản xuất) sẽ khiến bé dễ bị “nóng trong”, cơ thể thiếu nước để hoà tan dinh dưỡng, dẫn đến phân bị khô cứng nhanh chóng
Một số sai lầm khiến con táo bón nặng hơn
Nhiều mẹ vì quá lo lắng hoặc nghe theo các mẹo truyền miệng chưa được kiểm chứng mà vô tình làm tình trạng của con trầm trọng thêm. Dưới đây là những sai lầm mẹ cần tuyệt đối tránh:
Dừng hẳn ăn dặm và quay lại uống sữa hoàn toàn
Sai lầm: Mẹ nghĩ rằng do ăn dặm làm con táo bón nên cắt bỏ hoàn toàn, chờ con hết mới ăn lại
Thực tế: Việc này khiến hệ tiêu hoá của bé mất đi cơ hội “tập dượt” và thích nghi. Khi ăn lại, ruột bé vẫn sẽ bỡ ngỡ và dễ bị táo bón trở lại
Lời khuyên: Không nên dừng hẳn mà hãy giảm lượng ăn xuống, chế biến lỏng hơn và tăng cường rau củ nhuận tràng, dễ tiêu hoá như mồng tơi, khoai lang
Pha sữa quá đặc để con “chắc bụng”
Sai lầm: Tự ý tăng lượng bột sữa so với quy định vì nghĩ sữa đặc sẽ nhiều chất hơn
Thực tế: Sữa quá đặc khiến cơ thể bé không đủ nước để hoà tan dinh dưỡng, gây gánh nặng cho thận và hút nước từ ruột già, làm khô phân cứng nhanh chóng
Lời khuyên: Luôn tuân thủ đúng tỷ lệ nước – sữa của nhà sản xuất
Lạm dụng thụt tháo quá sớm
Sai lầm: Con mới 2-3 ngày không đi tiêu đã vội dùng thuốc thụt
Thực tế: Đây là vùng nhạy cảm, thụt tháo thường xuyên làm giãn cơ trơn hậu môn, khiến bé mất phản xạ rặn tự nhiên. Lâu dần, bé sẽ không thể tự đi tiêu nếu không được thụt
Cho con ăn quá nhiều đạm ngay khi mới tập ăn
Sai lầm: Nấu cháo với nhiều thịt bò, thịt heo ngay trong tuần đầu ăn dặm
Thực tế: Men tiêu hoá đạm của bé 6 tháng chưa hoàn thiện. Lượng đạm dư thừa không tiêu hoá hết sẽ tạo thành gánh nặng cho đường ruột, sinh khí gây đầy bụng khó tiêu
Lời khuyên: Bé từ 6 tháng tuổi nên ưu tiên nhóm tinh bột và rau củ. Đạm chỉ nên bắt đầu từ từ với lượng rất nhỏ
Sử dụng mật ong sai cách
Cảnh báo: Tuyệt đối KHÔNG cho trẻ dưới 1 tuổi uống/ ăn mật ong để trị táo bón. Mật ong chứa bào tử vi khuẩn Clostridium botulinum có thể gây ngộ độc thần kinh cực kỳ nguy hiểm ở trẻ sơ sinh
Thực đơn “nhuận tràng” cho bé 6 tháng bị táo bón
Đây là cách quan trọng nhất để cải thiện tình trạng táo bón lâu dài cho trẻ. Mẹ hãy lưu lại ngay các thực phẩm vàng dưới đây để chế biến cho bé
Các loại “rau vàng” trị táo bón
Mẹ nên ưu tiên các loại rau có độ nhớt và tính mát cao. Chất nhầy trong các loại rau này hoạt động như một chất bôi trơn tự nhiên cho đường ruột:
- Rau mồng tơi, rau đay: Đứng đầu bảng về khả năng nhuận tràng
- Rau lang, rau dền: Giàu chất xơ hoà tan, giúp làm mềm phân hiệu quả
Trái cây hỗ trợ tiêu hoá
Đây là nguồn cung cấp vitamin và nước tuyệt vời, nhưng mẹ cũng cần lưu ý chọn đúng loại:
- Nên ăn: Chuối chín kỹ (vỏ có đốm đen), bơ, đu đủ chín, thanh long. Đặc biệt, nước ép mận hoặc lê chứa Sorbitol tự nhiên giúp hút nước vào ruột, làm mềm phân rất tốt
- Tránh ăn: Chuối xanh hoặc chưa chín kỹ, cà rốt nấu chín, hồng xiêm (một số bé có thể bị táo bón nặng hơn với các loại này do chứa tanin)
Cân bằng nhóm chất
Ở giai đoạn 6 tháng, sữa mẹ vẫn là nguồn dinh dưỡng chính. Mẹ chỉ nên cho bé ăn 1 bữa ăn dặm/ ngày. Hãy bắt đầu từ bột lỏng đến đặc dần để ruột bé thích nghi